Op 28 juni 2025 trad de European Accessibility Act (EU-richtlijn 2019/882) in werking voor de meeste e-commerceproducten en -diensten die aan Europese consumenten worden verkocht. Een jaar later is de vaststelling in het veld helder: de meerderheid van de PrestaShop-shops is niet conform, en de meeste verkopers weten het nog altijd niet.
Het onderwerp is niet alleen ethisch. Het is voortaan een juridisch, commercieel (verlies van overheidsopdrachten, gevoelige B2B) en reputatierisico. Dit artikel maakt de balans op van het reële wettelijke kader, de sancties die sinds een jaar effectief worden opgelegd, en de technische routekaart om een PrestaShop 8 of 9 shop conform te maken zonder het thema te herbouwen.
Het wettelijk kader dat in 2026 op een PrestaShop-shop van toepassing is
De EAA is in Nederland omgezet via een aanpassing van de wetgeving inzake toegankelijkheid van producten en diensten, en in België via het Wetboek economisch recht. Het toepassingsgebied is breed: elke e-commercedienst bestemd voor Europese consumenten valt eronder: website, mobiele app, aankoopproces, communicatie na de verkoop.
Twee structurerende vrijstellingen:
- De micro-ondernemingen in Europese zin (minder dan 10 werknemers EN een omzet of balanstotaal onder 2 M€) zijn vrijgesteld voor hun diensten. Let op: de drempel wordt op groepsniveau beoordeeld.
- De niet-beheerste content van derden (ruwe gebruikersreacties bijvoorbeeld) valt buiten het toepassingsgebied, maar de verkoper blijft verantwoordelijk voor de structuur die die content opvangt.
De technische referentienorm is de geharmoniseerde Europese norm EN 301 549, die zich uitlijnt op WCAG 2.1 niveau AA. In de praktijk is de internationale norm die het dagelijkse werk stuurt WCAG 2.2, gepubliceerd in oktober 2023, die negen succescriteria toevoegt: met name de zichtbare focus (2.4.11), de voldoende grote aanwijsdoelen (2.5.8) en de persistentie van hulpelementen (3.2.6). Een shop die conform WCAG 2.2 AA is, voldoet aan EN 301 549.
De sancties die sinds een jaar effectief worden opgelegd
De controle ligt bij de nationale markttoezichthouders (in Nederland de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur en de ACM, in België de Economische Inspectie). Na een jaar is de vaststelling de volgende:
- Overwegend een pedagogische fase: de eerste controles van 2025 mondden vooral uit in ingebrekestellingen en corrigerende verbintenissen. Weinig definitieve boetes.
- Verstrenging vanaf Q1 2026: meerdere administratieve boetes werden betekend, gespreid van 5.000 € tot 75.000 € naargelang de grootte van de operator en de ernst (met name het volledig ontbreken van een toegankelijkheidsverklaring).
- Het wettelijke plafond ligt hoog: tot 250.000 € voor een rechtspersoon bij recidive of gekwalificeerde inbreuk.
- Het indirecte risico is waarschijnlijk groter: uitsluiting van overheidsopdrachten, weigering van referencering door B2B-inkoopcentrales, klantmeldingen op vergelijkingssites.
De zichtbaarste verplichting die het meest systematisch wordt gecontroleerd, is de toegankelijkheidsverklaring, die op de site gepubliceerd en gedateerd moet zijn, en het bereikte conformiteitsniveau moet vermelden (volledig / gedeeltelijk / niet conform) samen met een meerjarenplan voor de conformering. Een shop zonder die pagina wordt onmiddellijk opgemerkt.
De veldaudit: wat er werkelijk misgaat op PrestaShop
Op basis van de audits die wij uitvoeren op de thema’s Classic, Hummingbird, Warehouse en maatwerkthema’s, concentreren de terugkerende non-conformiteiten zich op zes families:
1. Onvoldoende contrast (criterium WCAG 1.4.3 / 1.4.11)
Het lichtgrijs op een witte achtergrond dat wordt gebruikt voor doorgestreepte prijzen, de vermeldingen “inclusief btw” of de geruststellingspictogrammen faalt vrijwel systematisch op de ratio 4.5:1 (normale tekst) of 3:1 (grote tekst en interfaces). Een auditronde met Lighthouse of axe-core levert doorgaans 15 tot 40 contrastfouten op een standaard productpagina op.
2. Kapotte toetsenbordnavigatie
Het dropdownmenu bovenaan, de facetfilters links, de custom hoeveelheidsselector, de nieuwsbriefpopup: al deze componenten zijn vaak ontoegankelijk met alleen het toetsenbord (Tab + Enter + Spatie). De zichtbare focus verdwijnt in de helft van de premiumthema’s. Een blokkerend criterium.
3. Checkoutformulier niet correct gelabeld
Veld zonder gekoppeld label-attribuut, foutmelding alleen in kleur (rood), geen aria-describedby attribuut voor de beperkingen (“minimum 8 tekens”), overzicht ontoegankelijk voor de screenreader. De native one-page checkout van PrestaShop 8 heeft vooruitgang geboekt maar blijft aan te vullen, zeker zodra er een betaalmodule of een externe adresselector wordt toegevoegd.
4. Afbeeldingen zonder gestructureerde alternatieve tekst
Het oude bekende probleem: alle productvisuals hebben een leeg of herhaald alt-attribuut (de productnaam gekopieerd en geplakt). De correcte logica: leeg alt voor puur decoratieve visuals (alt=””), beschrijvend en gedifferentieerd alt voor de secundaire weergaven (“achteraanzicht”, “detail van de stiksels”). PrestaShop doet dat niet automatisch: de verkoper moet het bij de catalogusimport invoeren.
5. Video’s en automatische carrousels
Een homecarrousel die vanzelf doorschuift zonder pauzeknop, een productvideo op autoplay: directe schending van criterium 2.2.2 (Pauzeren, stoppen, verbergen). En technisch kan het automatische doorschuiven bij een bezoeker met een vestibulaire aandoening onwel maken.
6. Blokkerende captcha en intrusieve popups
reCAPTCHA v2 “vink het vakje aan” zonder alternatief voor screenreadergebruikers, nieuwsbriefpopup zonder focus trap, cookiemodal die met het toetsenbord niet te sluiten is. Drie klassiekers die elke toezichthoudersaudit binnen enkele minuten opmerkt.
Routekaart voor conformering, zonder het thema te herbouwen
Goed nieuws: de meeste shops kunnen in 4 tot 8 weken gericht werk een substantiële WCAG 2.2 AA conformiteit bereiken, zonder complete herbouw. Dit is de sequentie die werkt:
Week 1 — Becijferde audit
Start een geautomatiseerde audit (axe DevTools, WAVE, Lighthouse) op 10 representatieve pagina’s: home, categorie, productpagina, winkelwagen, verzendstap, betaalstap, bevestiging, blog, contact, wettelijke vermeldingen. Verdubbel met een handmatige test met alleen het toetsenbord plus een screenreadertest (NVDA gratis op Windows, VoiceOver op Mac). Lever een matrix “criterium / pagina / ernst” op met scores.
Weken 2 tot 3 — Oppervlaktecorrecties met grote impact
- Het kleurenpalet herzien om de contrastratio’s te halen: vaak één CSS-variabele om bij te stellen, hooguit twee of drie.
- Een globale en leesbare zichtbare focus toevoegen (outline van 2 pixels in een contrasterende kleur).
- De alt-teksten van de catalogus herzien: een automatiseerbare regel via een SQL-script of een module voor automatische WCAG-correcties.
- De autoplay verwijderen en een pauzeknop toevoegen op de carrousel.
Weken 4 tot 5 — Kritieke componenten
- Herbouw van het hoofdmenu met volledig toetsenbordbeheer (Tab, Enter, Escape, pijltjes).
- Correcte ARIA-labeling van de facetfilters, de hoeveelheidsselector en de winkelwagennotificaties.
- Herziening van de formulieren: gekoppelde labels, foutmeldingen in tekst ÉN in kleur, focus op het eerste foutieve veld.
Weken 6 tot 7 — Redactionele conformiteit en verklaring
- Audit van de CMS-pagina’s en de blogartikelen (titelstructuur, alt-teksten).
- Opstellen en publiceren van de toegankelijkheidsverklaring volgens het officiële model (conformiteitsstatus, gerechtvaardigde afwijkingen, gebruikersfeedback, beroepsmogelijkheid).
- Meerjarenplan voor de conformering, gepubliceerd op dezelfde pagina.
Week 8 — Gebruikerstest en documentatie
Een test met een echte gebruiker met een beperking (visueel of motorisch) blijft de enige manier om te valideren dat men geen subtiel criterium heeft gemist. Het is ook een argument bij een controle: een aanpak van continue verbetering aantonen.
De valkuil van de modules van derden
De grote blinde vlek: modules van derden voegen permanent niet-geauditeerde elementen toe. Een wishlistpopup, een cross-sell module met carrousel, een externe reviewwidget: elke toevoeging kan de verworven conformiteit breken. De gezonde regel: elke nieuwe module met axe-core auditen vóór de uitrol, en van de ontwikkelaar een verklaring van WCAG 2.2 AA compatibiliteit eisen.
Aan DataFirefly-kant zijn alle recente modules (zijwinkelwagen, alerts, live search, page builder) vóór publicatie getest met axe-core en met een screenreader, en de technische conformiteitsverklaring wordt op verzoek geleverd aan verkopers die onder controle staan.
Conclusie: het risico is niet langer theoretisch
Het argument “niemand controleert” is niet meer houdbaar, een jaar na de inwerkingtreding van de EAA. De boetes beginnen te vallen, de toegankelijkheidsverklaring is het zichtbare minimum geworden, en de B2B-druk neemt toe (inkoopcentrales, overheidsopdrachten en grote opdrachtgevers eisen voortaan WCAG-verbintenissen in hun contracten).
De juiste strategische invalshoek voor een PrestaShop-verkoper is niet het cosmetische minimum doen, maar de conformering gebruiken als een algemene UX-audit: de meeste toegankelijkheidscorrecties verbeteren ook de conversie (leesbaarheid, contrast, toetsenbordnavigatie die power-users waarderen, betere semantische structuur voor SEO en AEO). Een investering van 4 tot 8 weken die meerdere doelen dient. Om de andere reglementaire luiken van de productpagina te dekken (Omnibus, GPSR, wettelijke garantie, ESPR) vult onze selectie modules voor productconformiteit op PrestaShop deze werf aan.
Lees ook: de GPSR-checklist en de Omnibus-richtlijn en de referentieprijs.
Om in actie te komen: onze modulesselectie voor toegankelijkheid en EAA-conformiteit.
1 reactie